Genişletilmiş Roller: Gri Alanların Yönetimi
- Murat SAĞLAM
- 14 Ağu
- 2 dakikada okunur

Sahada Saf Hunter ve Saf Farmer profilleri azınlıktadır. Kabaca yaklaşık değerlerle, satıcı popülasyonunun yaklaşık %5'i Saf Hunter, %15'i Saf Farmer profili sergilerken, en geniş grup olan yaklaşık %80'i "Çift Yönlü" diye adlandırabileceğimiz hibrit profillerden oluşur. Çift Yönlü satıcılar, iki ucun arasında bir yerde konumlanır ve Hunter ile Farmer'a yakınlık derecelerine göre ara değerler alır.
Bu dağılım, modelin kritik bir noktasını ortaya çıkarır. Yöneticinin gerçek işi, ekibin %20'i olan saf profilleri yönetmek değildir; %80'i oluşturan Çift Yönlü'leri doğru pozisyona oturtmaktır. Çift Yönlü satıcılar, Hunter zihnini ve Farmer alışkanlıklarını farklı oranlarda taşır. Ne tam avlanır ne tam eker; her iki aracı da kullanabilir, ancak hiçbirinde uç profiller kadar etkin değildir. Bu nedenle Çift Yönlü'leri yönetmek "gri alanları yönetmek" demektir ve organizasyon tasarımının en zor bölümüdür.
Bu gri alanlar sağlıklı yönetildiğinde ve deneyim faktörü devreye girdiğinde, Farmer ya da Hunter dışında farklı davranışlar sergileyen ara profiller karşımıza çıkar.
Karma ve Dengeli
Hunter ve Farmer becerilerinin gerçek bir karışımıdır. Hem büyük müşterileri kapatma kapasitesine sahiptir, hem de kapadığı hesabı derinleştirebilir. Yöneticiler için “karma ve dengeli” bir profile sahip olmanın yolu, Çift Yönlü satıcının her iki kanadını da bilinçli biçimde geliştirmektir.
Toplayıcı
Farmer profilinin proaktif versiyonudur. Mevcut müşteriyi yalnızca korumakla kalmaz; sürekli büyütür, bölgesini iyi tanır ve hizmet ettiği yüksek kaliteli müşterilerden yeni anlaşmalar da çıkarır. Güvenilir danışman olarak konumlanır; ilişki, satışın kendisinden önce gelir.
İş Bitirici
Hunter profilinin stratejik versiyonudur. Her yöne saldırmaz; nerede duracağını bilir ve karmaşık satış döngüsünde sürece erken aşamada girmeyi hedefler. İçerik üretir, kendisini güvenilir danışman olarak konumlandırır. Müşteriye verdiği güvence, ürün eksikliklerini ya da şirket sorunlarını dahi aşabilen bir konumlama gücüne dönüşebilir.
Modelin en güçlü kombinasyonu, şirketin misyonu, stratejisi, pazar yapısı, müşteri beklentileri ve mevcut müşteri tabanının detay analizi sonucunda netlik kazanır. Bu noktada, en büyük risk, “Saf Hunter”a Farmer, “Saf Farmer”a Hunter rolü verilmesidir. İç çelişki, zıt profil, ters hedeflendirme, iç çatışma ve bunların doğal sonucu, yönetim açısından ciddi iş yükü ve iş kaybıdır. Oysa, saf profiller stratejiktir çünkü eğitim ve gelişim olanakları kısıtlıdır ancak, doğru görevlendirme yapıldığında sıra dışı sonuçlar elde edebilirler. Pazar payını yüksek oranda büyütüp, müşterilerle kara dayalı iş ortaklıklarının kapısını açabilirler.



